Jak zostać maszynistą pociągu kolejowego?

Zawody

Planujesz karierę maszynisty i chciałbyś wiedzieć jakie wymagania trzeba spełnić, aby pracować w tym zawodzie? Przeczytaj nasz poradnik, z którego dowiesz się na czym polega praca w kolejach, jakich uprawnień potrzebujesz oraz jakie wyzwania czekają na ciebie w drodze do zdobycia wymarzonego stanowiska.

Praca maszynisty – na czym polega?

Praca maszynisty polega na bezpiecznej i efektywnej obsłudze pociągu podczas podróży kolejowej. Maszynista jest odpowiedzialny za obsługę lokomotywy, planowanie trasy zgodnie z harmonogramem podróży oraz przestrzeganiu przepisów bezpieczeństwa. Do jego zadań należy monitorowanie wszystkich wskaźników, m.in. prędkości pociągu, ciśnienia w systemie hamulcowym, temperatury silnika i innych oraz reagowanie na nieprzewidziane sytuacje i utrzymywanie stałej komunikacji z dyspozytorem, czy innymi członkami personelu kolejowego.

Najczęściej praca maszynisty wiąże się z zatrudnieniem przez certyfikowanego przewoźnika pasażerskiego albo towarowego. Jednak maszyniści potrzebni są także przy realizacji zadań związanych z budową nowych linii, czy utrzymaniem aktualnej infrastruktury.

Wymagania wobec kandydatów chcących zostać maszynistą pociągu

 Kandydaci, chcący pracować w kolei muszą spełniać określone wymagania, przed przystąpieniem do pracy maszynisty. Są to:

  • określone wymagania zdrowotne, fizyczne i psychiczne – potwierdzone orzeczeniem lekarskim wydanym przez lekarza zatrudnionego w ośrodku wpisanym na listę podmiotów uprawnionych do przeprowadzenia odpowiednich badań lekarskich i psychologicznych wobec kandydatów do zawodu i maszynistów.
  • odbycie odpowiednich szkoleń oraz praktyk
  • zdanie egzaminu państwowego w celu otrzymania licencji i pierwszego świadectwa maszynisty.

Kurs na maszynistę, licencja i świadectwo maszynisty

Przed rozpoczęciem pracy jako maszynista, potrzebujesz specjalnych uprawnień, tzw. kursu na maszynistę w celu uzyskania „kolejowego prawa jazdy”. Oznacza to, że musisz uzyskać licencję i świadectwo maszynisty. Jako ciekawostkę dodam, że uprawnienia zdobyte w Polsce są ważna w całej Unii Europejskiej.

Posiadanie licencji oraz świadectwa nie jest konieczne dla osób prowadzących pojazdy kolejowe poza główną siecią kolejową: na torach zamkniętych, liniach wydzielonych czy bocznicach, gdzie nie odbywa się normalny ruch pociągów.

Licencja maszynisty

Licencję na prowadzenie pociągu możesz zdobyć samodzielnie za odpowiednią opłatą po odbyciu 298 godzin zajęć. Koszt takiego szkolenia wacha się w zależności od ośrodka kształcącego i jest to ok. 4000 – 5200 zł (2024 r.). Często można uzyskać dofinansowanie szkolenia i egzaminu z Powiatowego Urzędu Pracy lub od przyszłego pracodawcy. 

W celu otrzymania licencji musisz spełniać określone wymagania, o których dowiesz się z Poradnika do zawodu przygotowanego przez Urząd Transportu Kolejowego w jednym z poniższych punktów. 

Szkolenie w celu zdobycia uprawnień trwa zwykle od 12 do 18 miesięcy. Natomiast, jeśli ukończyłeś szkołę kolejową lub określone kierunki studiów, możesz skrócić ten czas, uzyskując zwolnienie ze szkolenia licencyjnego.

Po ukończeniu szkolenia, kandydaci przystępują do egzaminu w Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów w Warszawie. Taki egzamin składa się ze 100 pytań jednokrotnego wyboru, a do zdania trzeba uzyskać 75% możliwych punktów (co najmniej po 50% z bloków tematycznych oraz 100% z bloku dot. sygnalizacji kolejowej). Jeśli pierwsza próba zdania egzaminu się nie powiedzie, uczestnicy mogą powtarzać test dowolną ilość razy w ciągu 2 kolejnych lat od zakończenia szkolenia.

Po zdaniu egzaminu należy wysłać wniosek o wydanie licencji maszynisty, którą zazwyczaj uzyskasz w ciągu 30 dni. Licencja ważna jest 10 lat, a żeby zachować jej ważność, co 2 lata obowiązują Cię badania lekarskie i psychologiczne (po 55 r.ż. co 1 rok).

Świadectwo maszynisty 

W celu uzyskania świadectwa maszynisty musisz:

  • posiadać licencję maszynisty
  • odbyć szkolenie na świadectwo maszynisty i zdać egzamin z tego tytułu
  • uzyskać orzeczenie lekarskie, potwierdzające kwalifikacje zdrowotne

Szkolenie na świadectwo maszynisty można odbyć tylko będąc zatrudnionym u przewoźnika kolejowego lub zarządcy infrastruktury!

To pracodawca kieruje cię na badania lekarskie i szkolenie. Takie szkolenie trwa nawet kilkanaście miesięcy, a jego długość zależy od rodzaju i zakresu uprawnień, które chcemy zdobyć.

Uprawniania typu AUprawnienia typu B
A1 – lokomotywy manewrowe
A2 – pociągi robocze
A3 – pojazdy kolejowe specjalne
A4 – wszelkie inne lokomotywy, używane do przetaczania
A5 – tabor kolejowy nieobjęty wcześniej
B1 – transport osób
B2 – transport towarów
Podział uprawnień pojazdów kolejowych

Szczegóły dotyczące szkoleń są zawarte w poradniku wydanym przez Urząd Transportu Kolejowego, które znajdziecie jednym z poniższych punktów.

Od tego momentu do zdobycia świadectwa dzieli cię już tylko egzamin przeprowadzony przez Prezesa UTK w Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów. Egzamin składa się z części teoretycznej (100 pytań jednokrotnego wyboru i zadań przy wykorzystaniu symulatora) oraz części praktycznej prowadząc pojazd kolejowy po infrastrukturze kolejowej.

Świadectwo maszynisty dostaniesz od swojego pracodawcy i jest ważne do wygaśnięcia lub rozwiązania umowy lub innego stosunku prawnego z przewoźnikiem kolejowym (lub zarządcą infrastruktury drogowej).

Gdzie szukać pracy na stanowisku maszynisty?

Pracę na tym stanowisku możesz znaleźć w każdej spółce przewozów kolejowych. Najwięcej stanowisk dostępnych jest w PKP (PKP Intercity, PKP Cargo, czy PKP LHS). Pracodawca udostępnia oferty pracy z całej polski na swojej stronie pod linkiem: https://www.plk-sa.pl/o-spolce/o-pkp-polskich-liniach-kolejowych-sa/kariera/oferty-pracy/wyszukiwarka-ofert-pracy

Jednak masz do wyboru także inne spółki zajmujące się przewozami osób lub towarów, np. POLREGIO, Koleje Mazowieckie, Dolnośląskie, Małopolskie, Śląskie, Wielkopolskie, Arriva RP, Orlen KolTrans, DB Schenker Rail Polska, Lotos kolej, czy Freightliner PL.

Jako maszynista możesz także szukać pracy w Warszawskim metrze, czy też pracy w pociągu w całej Unii Europejskiej.

Praca na kolei – Ile zarabia maszynista?

Zarobki maszynisty są zróżnicowane i zależą od wielu czynników, takich jak rodzaj przewoźnika, rodzaj prowadzonych pociągów, staż pracy oraz region pracy. Średnie wynagrodzenie brutto maszynisty według badań przeprowadzonych przez portal wynagrodzenia.pl wynosi około 7 180 zł, jednak minimalne i maksymalne stawki sięgają odpowiednio około 5 630 zł i powyżej 9 380 zł brutto. W przypadku prywatnych przewoźników lub przewozów towarowych pracodawcy mogą oferować nawet do 10 000 zł na rękę.

Poza samym wynagrodzeniem, istnieją również dodatkowe benefity, takie jak specjalne pakiety socjalne, prywatna opieka medyczna, dofinansowanie do nauki czy możliwość uczestnictwa w kursach i szkoleniach podnoszących kwalifikacje zawodowe. Te dodatki mają zrekompensować trudne warunki pracy maszynisty, a także stanowić zachętę dla stabilnego zatrudnienia.

W przypadku maszynistów pracujących dla PKP Intercity, dokładne wynagrodzenia nie są publicznie dostępne, ale szacuje się, że przekraczają one średnią krajową, co może oznaczać kwotę około 6 000 zł miesięcznie. W PKP Cargo zarobki wahają się od 4 000 do 8 000 zł miesięcznie, z wyższymi stawkami dla maszynistów z dłuższym stażem i doświadczeniem.

Prowadzenie pociągu osobowego POLREGIO, a towarowego PKP CARGO

Prowadzenie pociągu osobowego w ramach POLREGIO oraz pociągu towarowego dla PKP CARGO to dwie różne gałęzie pracy dla maszynistów, z innymi wymaganiami i wyzwaniami.

Pociągi osobowe POLREGIO często obsługują krótsze trasy w obszarach miejskich i regionalnych. Maszyniści pracujący w POLREGIO muszą być przygotowani na częste zatrzymania na stacjach, zmieniające się rozkłady jazdy, a także na obsługę różnych typów pasażerów, od codziennych do podróżujących sporadycznie.

Z kolei prowadzenie pociągów towarowych dla PKP CARGO wymaga specjalnych umiejętności i uwzględnia aspekty logistyczne. Maszyniści pracujący w PKP CARGO muszą być przygotowani na długie trasy, często w trudnych warunkach pogodowych i terenowych, a także na konieczność przewożenia różnorodnych ładunków, co wymaga precyzyjnej obsługi technicznej i znajomości procedur bezpieczeństwa.

Obydwa rodzaje pracy wymagają od maszynistów wysokiego poziomu odpowiedzialności, skupienia i umiejętności szybkiego podejmowania decyzji, jednak specyfika każdego rodzaju pociągu stawia przed nimi różne wyzwania, zarówno pod względem technicznym, jak i logistycznym.

Przeczytaj poradnik dla kandydatów do zawodu przygotowany przez Urząd Transportu Kolejowego

Dla osób chcących zostać maszynistą, Urząd Transportu Kolejowego przygotował kompletny poradnik, w którym dokładnie wyjaśnia, kto może zdobyć uprawnienia w zawodzie, czyli licencję i świadectwo, a także wszelkie informacje na temat szkoleń i egzaminów. Materiały dostępne są na stronie rządowej UTK i można je pobrać z linku poniżej: 

https://utk.gov.pl/download/1/91944/Jakzostamaszynista.pdf

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *